22
Jan
Posted in Uncategorized | Comments Off
๒.๓.๑ การอุปถัมภ์พระพุทธศาสนา
กล่าวคือนักธุรกิจสมัยพุทธกาลจะทำหน้าทีบ ำรุงพระพุทธศาสนาอย่างมาก ซึง เป็น
การช่วยให้พระสงฆ์สามารถยังชีพอยู่ได้โดยมิต้องกังวล และสามารถประพฤติปฏิบัติธรรมได้
โดยสะดวก สำหรับการอุปถัมภ์พระพุทธศาสนาประกอบไปด้วย ถวายการบำรุงพระสงฆ์
ถวายเครือ งอุปโภคและยารักษาโรค และการสร้างเสนาสนะ
(ก) ถวายการบำรุงพระสงฆ์
กิจกรรมในด้านนี+มีอย่างสมําเสมอ นับตัง+ แต่ในระยะเริมต้นทีมีการเผยแผ่
พระพุทธศาสนา ส่วนมากนักธุรกิจสมัยพุทธกาลจะเป็นผู้เลือมใสในคำสอนของพระพุทธเจ้า
Read the rest of this entry »
22
Jan
Posted in Uncategorized | Comments Off
สองนักธุรกิจนามว่า กุกกุฏเศรษฐีและปาวาริกเศรษฐี ผู้เป็นสหายได้ทราบถึง
พระเกียรติศัพท์ของพระพุทธเจ้าจากดาบส เกิดความเลือมใสได้พากันเดินทางไปเข้าเฝ้า
พระพุทธเจ้าเพือฟังธรรมเกิดศรัทธาได้ถวายภัตตาหารเป็นประจำ๙๗
นักธุรกิจแห่งกรุงสาวัตถีนามว่า อนาถบิณฑิกเศรษฐี มีความพอใจอย่างยิงในการ
ถวายทาน คือ เครืองอำนวยความสะดวกหรือปัจจัย ๔๙๘ ทีบ ้านจะจัดเตรียมสถานทีเพือถวาย
ภัตตาหารพระสงฆ์วันละ ๒,๐๐๐ รูป เป็นประจำและจะปฏิบัติต่อพระสงฆ์ด้วยความเป็นกันเอง
ยังเป็นทีเข้าออกของพระสงฆ์ เพราะด้วยความเลือมใสศรัทธาในบางครัง+ พระสงฆ์ไปรับ
ภัตตาหารทีพระราชวังของกษัตริย์มาแล้วก็ตาม พระสงฆ์ต่างพากันนำภัตตาหารทีรับจาก
พระราชวังมานังฉันทีบ ้านของนักธุรกิจดังกล่าวเพราะด้วยความคุ้นเคยเป็นกันเอง๙๙
นอกจากทีบ้านในกรุงสาวัตถีแล้ว ยังมีหมู่บ้านอีกแห่งหนึงทีแคว้นกาสี ซึงได้ให้
ความอุปถัมภ์พระภิกษุสงฆ์ โดยมอบหมายให้คนงานและคนรับใช้ในหมู่บ้านช่วยเป็นธุระ
จัดเตรียมภัตตาหารไว้เป็นประจำสำหรับถวายแด่พระภิกษุสงฆ์เดินทางมาอีกด้วย๑๐๐ จากการ
บริจาคทรัพย์เพืออุปถัมภ์พระพุทธศาสนาเป็นจำนวนมาก จนเป็นทีก ล่าวขานของหมู่คณะสงฆ์
ว่า “ผู้ทีเกิดเป็นชายแล้วบริจาคทรัพย์เป็นจำนวนมากในพระพุทธศาสนาไม่มีใครอืนเกิน
นักธุรกิจใหญ่แห่งกรุงสาวัตถีนามว่า อนาถบิณฑิกะ”๑๐๑
ดังนั+นจึงสามารถสรุปได้ว่า กรณีศึกษาจากตัวอย่างข้างต้นแสดงให้เห็นว่า การ
ถวายการบำรุงพระสงฆ์ของนักธุรกิจสมัยพุทธกาล เป็นการประพฤติปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที
Read the rest of this entry »
22
Jan
Posted in Uncategorized | Comments Off
ตัวอย่างเช่น อนาถบิณฑิกะนักธุรกิจใหญ่แห่งกรุงสาวัตถี และจิตตคหบดีและ
นักธุรกิจท่านอืนๆ เป็นผู้เปียมด้วยการให้ ได้ถวายสงิ ของอุปโภคบริขารอยู่เป็นประจำ รวมถึง
สิงของอืนๆ เช่น ของเคี+ยวของฉัน นํ+าปานะ เภสัชทัง+ ๕๑๐๒ ทีเป็นยารักษาโรคไปถวาย
พระพุทธเจ้าและพระสงฆ์สมําเสมอ๑๐๓
หมอชีวกโกมารภัจ เป็นแพทย์ผู้มีชือเสียงมากในสมัยพุทธกาล เป็นได้รับการ
แต่งตั+งจากพระเจ้าพิมพิสารให้ดำรงตำแหน่งแพทย์ประจำพระราชสำนัก ต่อมาได้ถวายการ
รักษาโรคของพระพุทธเจ้าเกิดความศรัทธาในพระองค์อย่างยิง จึงถวายตัวเป็นแพทย์ประจำ
พระองค์ และประจำพระสงฆ์๑๐๔
การรวมตัวของนักธุรกิจทั+ง ๓ ท่านคือ โฆสกเศรษฐี กุกกุฏเศรษฐีและปาวาริก
เศรษฐี ได้จัดเกวียนคนละ ๕๐๐ เล่ม ได้บรรทุกสงิ ของทีเป็นองค์ประกอบในการถวายมีเครือง
อัฐบริขาร และเภสัชเพือถวายสงิ ของแก่พระพุทธเจ้าและพระสงฆ์ตลอด ๑๕ วัน๑๐๕
(ค) การสร้างเสนาสนะ๑๐๖
นักธุรกิจสมัยพุทธกาลมีบทบาทในการสร้างเสนสนะหลายท่าน ช่วงต้นพุทธกาล
พระพุทธองค์ยังมิได้ทรงอนุญาตให้สร้างเสนาสนะแก่พระภิกษุสงฆ์ โดยทัว ไปพระภิกษุสงฆ์
ได้อาศัยอยู่ตามป่าบ้าง โคนต้นไม้บ้าง ภูเขาบ้าง ซอกเขาบ้าง ป่าช้าทีร กชัฏบ้าง ทีก ลางแจ้ง
หรือลอมฟางบ้าง ดังปรากฏใน คัมภีร์วินัยปิฎกจูฬวรรค บันทึกไว้ว่า
เรืองการถวายวิหารแก่พระภิกษุสงฆ์ ครัน+ ถึงเวลาเช้าพระภิกษุสงฆ์ต่างกันออก
Read the rest of this entry »
22
Jan
Posted in Uncategorized | Comments Off
ครัง+ นัน+ พระภิกษุสงฆ์ตอบว่า “พระพุทธเจ้ายังมิได้ทรงอนุญาตให้อยู่ในเสนาสนะ”
นักธุรกิจชาวกรุงราชคฤห์จึงขอให้พระภิกษุสงฆ์ทูลถามพระพุทธเจ้า เมือได้เข้าเฝ้าและทูลถาม
ถึงเรือ งดังกล่าว พระพุทธเจ้าจึงทรงตรัสอนุญาตให้พระภิกษุสงฆ์อยู่ในเสนาสนะได้ พระพุทธเจ้า
ทรงปรารถเหตุแล้วทรงอนุญาตให้พระภิกษุสงฆ์พักในเสนาสนะ ๕ ชนิด๑๐๘ คือ วิหาร๑๐๙ เรือน
มุงแถบเดียว เรือนชั+น เรือนโล้น๑๑๐ และถํ+าทีตบแต่งภายในทำให้นักธุรกิจชาวกรุงงราชคฤห์
สร้างวิหารทีพักทัง+ หมด ๖๐ หลัง๑๑๑ และกราบทูลนิมนต์พระพุทธองค์พร้อมกับพระภิกษุสงฆ์
ฉันภัตตาหาร และได้ทำการมอบถวายซึงพระพุทธองค์ทรงรับสังให้นักธุรกิจชาวกรุงราชคฤห์
ถวายวิหาร ๖๐ หลัง เป็นการอุทิศให้สงฆ์ทีอ ยู่ในทิศทัง+ ๔ ทัง+ทีม าและยังไม่ได้มา
พระพุทธองค์ทรงอนุโมทนาทานทีน ักธุรกิจชาวกรุงราชคฤห์ ด้วยอานิสงส์การสร้าง
วิหารถวายสงฆ์ ๑๗ ประการ๑๑๒ นับว่านักธุรกิจชาวกรุงราชคฤห์คนแรกทีข ออนุญาตให้มีการ
สร้างทีพ ักให้พระสงฆ์
นักธุรกิจแห่งเมืองโกสัมพีนามว่า โฆสกเศรษฐี เป็นผู้สร้างเสนาสนะ ชือว่า
“โฆสิตาราม” ตัง+ อยู่ ณ เมืองโกสัมพี เป็นสถานทีส ำคัญอีกมีเหตุการณ์ ทีป รากฏ ดังว่า
ครัง+ หนึงขณะทีพระพุทธเจ้าประทับอยู่ทีโฆสิตารามวิหาร ได้ทรงบัญญัติสิกขาบท
ไว้ข้อหนึงว่าถ้าภิกษุจะให้ทำวิหารเพือตน ต้องนำภิกษุทัง+ หลายไปเพือแสดงสถานทีและต้อง
Read the rest of this entry »
22
Jan
Posted in Uncategorized | Comments Off
ครั+นหนึงได้พบพระมหานามะหนึงในพระปัญจวัคคีย์๑๑๔ ได้พบเห็นกิริยาอันสำรวม
ขณะเดินบิณฑบาตจึงเข้าไปสนทนาธรรมได้นิมนต์ไปฉันภัตตาหารอาหารทีบ ้าน พระมหานามะ
ได้พิจารณาเห็นอุปนิสัยได้แสดงธรรมเทศนา เรืองอายตนะ ๖ ครั+นฟังธรรมเทศนาจบมีจิต
เลือมใสศรัทธาอย่างมัน คงไม่หวัน ไหวในพระพุทธ พระธรรมและพระสงฆ์เป็นทีพ ึง อันสูงสุดจึงมี
ความประสงค์ทีจ ะถวายสวนมะกอกเพือสร้างเสนาสนะของสงฆ์ขึน+ มา ในขณะทีท ่านหลังนํ+าลง
ในมือของพระเถระเพือเป็นการมอบถวายทีด ินนัน+ พืน+ ปฐพี ได้เกิดอาการหวัน ไหว ลึกถึงนํ+ารอง
แผ่นดินเป็นนิมิตหมายอันดีบอกเหตุให้รู้ว่า “พระพุทธศาสนาได้ตัง+มัน แล้ว”๑๑๕
นักธุรกิจใหญ่แห่งกรุงสาวัตถีนามว่า อนาถบิณฑิกเศรษฐี เกิดศรัทธาเลือมใสใน
พระพุทธศาสนาได้บริจาคทรัพย์ต้องการสร้างวัดถวายพระพุทธเจ้า ในลักษณะเดียวกับ
พระเวฬุวันจึงได้เสาะแสวงหา ได้พบสวนของเจ้าเชตราชกุมารซึงตัง+ อยู่ชานเมืองทางทิศใต้
แห่งกรุงสาวัตถี เป็นสถานทีเหมาะทีจ ะสร้างวิหารจึงได้เข้าเฝ้า เจ้าเชตราชกุมาร ได้กราบทูล
ขอซือ+ อุทยานเพือจะสร้างถวายเป็นทีพ ักของพระพุทธเจ้า
Read the rest of this entry »
22
Jan
Posted in Uncategorized | Comments Off
ดังนั+นสามารถสรุปได้ว่า จากหลักฐานทีเป็นกิจกร รมในกา รส่ง เสริม
พระพุทธศาสนาของเหล่านักธุรกิจได้ปฏิบัติหน้าที ทีพ ึงกระทำต่อพระสงฆ์ไม่บกพร่องให้ความ
อุปถัมภ์บำรุงพระสงฆ์เป็นกิจวัตรประจำวัน ยังให้ความดูแลการถวายเครืองอุปโภคและ
ยารักษาโรคตลอดจนการสร้างเสนาสนะ เพือให้พระสงฆ์ได้ประพฤติปฏิบัติศาสนกิจของ
พระพุทธศาสนา เนืองจากพระสงฆ์ได้สละแล้วซึงทรัพย์สมบัติและความสุขทีอิงอาศัยวัตถุ
สงิ ของ เป็นผู้เลิกการประกอบอาชีพการงาน จึงต้องฝากการเลี+ยงชีพไว้กับเหล่านักธุรกิจที
ประกาศตนถึงพระรัตนตรัย เพือให้พระสงฆ์ได้ประพฤติปฏิบัติตามกิจหน้าทีตามหลักคำสอน
ของพระพุทธศาสนาเพือความมัน คงสืบไป และนอกจากนักธุรกิจเหล่านี+แล้วยังมีนักธุรกิจ
คนอืนๆ อีกจำนวนมากทีม ีส่วนในกิจกรรมลักษณะเดียวกันนี+ ผู้วิจัยไม่ได้นำเรืองราวของท่าน
มากล่าวไว้เพราะท่านเหล่านัน+ ต่างก็มีส่วนในกิจกรรมทีเกียวข้องกับการส่งเสริมพระพุทธศาสนา
จึงได้แสดงเฉพาะเรือ งของนักธุรกิจบางท่านเพือพอเป็นแนวทางในการนำไปศึกษาต่อไป
๒.๓.๒ การสานความสัมพันธ์ในคณะสงฆ์
กิจกรรมด้านนี+ ทำให้เกิดความสามัคคีในคณะสงฆ์เพือด้วยความเป็นอันหนึงอัน
เดียวกัน เพราะถ้าหมู่คณะมีความสามัคคีกันแล้วสามารถทีจ ะช่วยเหลือเกื+อกูลซึง กันย่อมทำให้
พระพุทธศาสนามีความมัน คง ดังมีในพุทธศาสนสุภาษิตทีว่า “สุขา สงฺฆสฺส สามคฺคี”๑๑๗
หมายถึง ความพร้อมเพรียงของหมู่คณะให้เกิดสุข นักธุรกิจสมัยพุทธกาลจะเป็นผู้ประสาน
Read the rest of this entry »
22
Jan
Posted in Uncategorized | Comments Off
ณ กรุงสาวัตถี เกิดกรณีทีม ีภิกษุณีสาวตัง+ ครรภ์ขณะบวช โดยมีการโจษขานซึง พระ
เทวทัตเจ้าสำนักทีภ ิกษุณีสาวพำนักอยู่ต้องการขับออกจากทีน ัน+ เสีย แต่ภิกษุณีสาวได้เดินทาง
ไปเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าเพือให้พระพุทธเจ้าเป็นผู้ตัดสิน ซึง พระองค์ก็ทรงทราบมาก่อนแล้ว แต่
จะต้องทำให้ถูกตามพระธรรมวินัย จึงรับสังให้มีการสอบสวนเพือระงับอธิกรณ์เกิดขึน+ โดยเชิญ
กษัตริย์ผู้ปกครองกรุงสาวัตถี และได้เชิญนักธุรกิจใหญ่แห่งกรุงสาวัตถีและเชิญนักธุรกิจอีก
หลายท่าน ทีทางคณะพระภิกษุสงฆ์และประชาชนให้ความเคารพนับถือ มาร่วมประชุม
ปรึกษาหารือในเรืองอธิกรณ์ดังกล่าว โดยมีพระอุบาลีเป็นประธานจากการตรวจสอบสรุปได้
ความว่าภิกษุณีสาวไม่ได้ตั+งครรภ์ตอนบวชแต่ได้ตั+งครรภ์มาก่อนบวช๑๒๒ เรืองดังกล่าว
เป็นอันว่าระงับอธิกรณ์ลงด้วยดี โดยทีภ ิกษุณีสาวไม่มีความผิดตามพระธรรมวินัย
อีกกรณีใหญ่ทีสำคัญทีเกิดขึน+ ในหมู่พระภิกษุสงฆ์ เมือพระภิกษุสงฆ์ชาวโกสัมพี
ทะเลาะกันและจะมาเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าทีพ ระเชตวัน เมือทราบข่าวดังกล่าวนักธุรกิจในฐานะผู้
อุปถัมภ์ไม่รู้จะปฏิบัติตนอย่างไรจึง เข้าเฝ้าทูลถามถึงวิธีปฏิบัติตนต่อพระภิกษุชาวโกสัมพี
พระองค์ได้รับสั งว่า “ให้ถวายทานในภิกษุทั+งสองฝ่าย แล้วฟัง ธรรมทั+งสองฝ่ายถ้าพอใจ
Read the rest of this entry »
22
Jan
Posted in Uncategorized | Comments Off
อาหารและกล่าวกระทบว่า “อาหารอันควรขบเคีย+ วควรบริโภคท่านได้จัดไว้อย่างมากมายแต่ยัง
ขาดอยู่อย่างเดียวคือ ขนมแดกงา”๑๒๔
นักธุรกิจผู้เปียมคุณงามความดีได้พูดต่อว่าพระสุธรรมว่า “พระพุทธพจน์มีอยู่
มากมายท่านไม่กล่าวแต่กลับมากล่าวว่าขนมแดกงา และได้เปรียบเปรยเรืองของพ่อค้าชาว
ทักษิณาบถทีน ำไก่มาจากชนบทมาเลีย+ ง ต่อมาแม่ไก่ได้สมสู่กับพ่อกาและออกลูก เวลาทีล ูกไก่
ต้องการก็ร้องอย่างกามีเสียงกาปนเสียงไก่ และเวลาลูกไก่ต้องการร้องอย่างไก่มีเสียงไก่ปน
เสียงกา ฉันใด เมือพุทธพจน์มีอยู่มากมายแต่กลับมากล่าวว่า ขนมแดกงาข้อนี+ฉันนั+น”
พระสุธรรมโกรธคิดว่าด่าตนจึงบอกคืนวัดทีอยู่ และจะเดินทางไปกรุงสาวัตถีเพือเข้าเฝ้า
พระพุทธเจ้าทีว ัดพระเชตะวัน
พระองค์ทรงตำหนิพระสุธรรมว่าเป็นการกระทำทีไม่เหมาะสม พูดจาด้วยถ้อยคำ
อันตําทรามเป็นการกระทำไม่น่าเลือมใสของคนทัว ไป ไม่สมควรทีจะพูดกับนักธุรกิจผู้มีภูมิ
ธรรมเปียมด้วยความศรัทธาน่าเลือมใส เป็นทายกผู้อุปถัมภ์บำรุงพระพุทธศาสนา ครัน+ แล้ว
ทรงตรัสกับเหล่าพระภิกษุสงฆ์ให้กระทำปฏิสารณียกรรม๑๒๕ แล้วให้พระสุธรรมเดินทางกลับไป
เพือขอขมาต่อนักธุรกิจเพือยกโทษให้
จากเหตุการณ์ทัง+ สองตัวอย่างข้างต้น ผู้วิจัยเห็นว่านักธุรกิจสมัยพุทธกาลที
ประกาศตนเป็นอุบาสกย่อมมีส่วนเกียวข้อง ทีจะต้องปกป้องในเรืองจะส่งผลกระทบต่อ
พระพุทธศาสนา ทำให้นักธุรกิจเหล่านี+ได้ช่วยกันปกป้องรักษาพระพุทธศาสนาให้พ้นการจาก
Read the rest of this entry »
